30 nov 2009

"La patria de todos los vascos", ¡reveladora ironía!

No es habitual, pero hay ocasiones en las que CDL copia, pega y da a conocer post muy recomendables de otras bitácoras. Ahí va uno del que es autora Inés Matute (blog La tormenta en un vaso), referido al libro de referencia, que dice así:
"El planteamiento de La patria de todos los vascos es ocurrente: un profesor cree ver en el último Zutabe de la banda [Zutabe es elórgano de ETA] amenazas veladas hacia su persona. Tal vez sea una paranoia personal o el modo de iniciar una huída hacia delante, pues nadie en su entorno percibe esa amenaza, ese peligro incierto que a él le quita el sueño. Un repentino hastío por todo lo vasco le conduce a aceptar una invitación de la universidad de Alaska, donde desempeñará, temporalmente, el cargo de profesor de Historia del País Vasco. A nadie se le escapa, sin embargo, que su vida personal también hace aguas, y que la ocasión, dadas las circunstancias, la pintan calva.
"Dado que su asignatura es optativa, sus compañeros de aventura s sociológico-culturales serán un puñado de ignorantes alumnos --el tópico de la estupidez del alumnado americano se repite, también los tics que se nos mostraron en la cautivadora serie Médico en Alaska-- que no dudarán en situar a Euskadi en pleno Cáucaso. Desde el primer día, Joseba, el imaginativo profesor, comprenderá dos cosas: que en realidad no hay mucho que contar y que, dada la incultura de sus oyentes, puede, perfectamente, dar un tratamiento fantasioso a la asignatura, dado que nadie se percatará del engaño. Y eso es lo que hace: manipula y crea una identidad colectiva muy mejorada. En un acto de honestidad sin precedentes, Zaldúa llega a afirmar, entre otras perlas, que La historia de la literatura en vascuence es una de las más decepcionantes del todo el hemisferio oriental..."
Lea el post completo en la bitacora La tormenta en un vaso.
Edita LENGUA DE TRAPO

29 nov 2009

"A semente da nación soñada", libro-homenaxe a Méndez Ferrín

Méndez Ferrín
O texto que se reproduce de seguido foi asinado pola comisión de homenaxe a Xosé Luís Méndez Ferrín:
"No outono de 1989, a piques de caer o Muro de Berlín e de comezar en Galicia a longa xeira do fraguismo, Xosé Luís Méndez Ferrín xuntou en Compostela, na sede da Fundación Sotelo Blanco, un grupo de xente nacionalista e de esquerdas para expoñerlle o proxecto dunha revista trimestral coa que (re)pensar Galicia e o mundo desde Galicia. Meses despois comezaba a súa travesía A Trabe de Ouro. Publicación galega de pensamento crítico, so a dirección do propio Ferrín e co texto Estamos abertos a todos e a todo; teimamos que nada do noso tempo e terra nos sexa alleo, como mascarón de proa dunha revista plural.
"Cando A Trabe xa levaba feitas moitas singraduras, a algúns dos que nela navegan pareceulles necesario (e urxente) facerlle unha homenaxe ao insigne temoneiro en forma de libro dos amigos. Propúxoselles a idea a Olegario Sotelo e a Manuel Bragado, responsables das dúas casas onde o homenaxeado levaba anos publicando, que a acolleron moi satisfactoriamente.
"O 23 de marzo do 2006 constituíuse en Vigo a Comisión de Homenaxe a X. L. Méndez Ferrín, formada por varios membros d’A Trabe (Francisco Fernández Rei e Rosa López, secretarios do consello de redacción; Antón Dobao e Miguel Anxo Seixas, membros dese consello desde o seu inicio); por xente moi vencellada á revista desde había tempo (Anxo Angueira, editor e estudoso da obra de Ferrín; Xosé-Henrique Costas González, promotor do seu Honoris Causa pola Universidade de Vigo); e por representantes das dúas editoriais (Olegario Sotelo e Xabier Vázquez, por Sotelo Blanco Edicións; Manuel Bragado e Xosé M. García Crego, por Edicións Xerais de Galicia --Crego e Xabier son, por outra parte, integrantes do equipo da revista).
A devandita Comisión acordou preparar un libro-homenaxe a Ferrín para o 2008, por facer este 70 anos, por ser o 50 aniversario de Percival e outras historias e, sobre todo, por tratarse dunha das figuras sobranceiras do panorama sociocultural da Galicia moderna.
"En posteriores reunións celebradas en Compostela e en Vigo a devandita comisión debateu os criterios da selección da xente que se ía convidar. Acordouse, en primeiro lugar, invitar a todo o consello de redacción d’A Trabe, por ser neste ámbito onde xurdiu a iniciativa; e logo a persoas que durante anos tiveron (ou aínda teñen) relación persoal con Ferrín por compartiren proxectos políticos ou socioculturais, por seren estudosos da súa obra ou por outros motivos.
"A cada invitado pedíaselle unha colaboración que xirase sobre a súa relación persoal con Ferrín ou sobre calquera aspecto da súa complexa e fecunda obra. Coas achegas dos que acudiron á chamada fíxose unha primeira sección de semblanzas biográficas e socioliterarias, con 22 contribucións a xeito de pellos (ou teselas) que compoñen un mosaico que axuda a ver e entender a complexa personalidade humana e intelectual do homenaxeado. Vizosa é tamén a seguinte sección, 20 estudos sobre moi diversos aspectos da súa obra, con enfoques ben diferentes.
"Segue un apartado de traballos varios, que versan sobre aspectos da obra de autores queridos por Ferrín (Murguía, Curros, Castelao…) ou sobre filoloxía medieval, xunto con colaboracións en que a obra do homenaxeado dun xeito ou doutro está presente. E posteriormente figura unha breve sección de creación literaria con textos tanto en verso como en prosa. O libro féchase cunha ampla e completa bibliografía coa produción literaria, ensaística e científica de Ferrín e cos seus numerosos artigos aparecidos en moi diversas publicacións periódicas.
Reprodución rigurosa dos orixinais
"A maior parte das contribucións están en galego, e tamén hai algunha en portugués, pois estes eran os idiomas en que se acordou que debían estar escritas as colaboracións. Unicamente se recibiu un texto en castelán e outro en catalán, polo que se decidiu editar os orixinais tal como os mandaron os autores, e achegarlles cadansúa versión á nosa lingua. Nalgúns textos en galego, tanto en creación literaria como noutras seccións, ás veces hai unha tolerada transgresión da normativa vixente, observable na presenza de formas dialectais, dalgúns castelanismos ou mesmo de formas literarias non asumidas na vixente codificación. Queríase, á hora de reproducilos, non alterar o estilo de quen escribe.
"Estamos seguros de que despois desta han facerse outras merecidas homenaxes ao autor de Arraianos. Nós estamos satisfeitos de abrir o camiño con este particular libro dos amigos e das amigas, daqueles e daquelas que estimou a comisión e que tiveron a ben responder á chamada.
"A presente obra, xa que logo, é unha mostra de agradecemento e de cariño ao amigo Ferrín do Arrabaldo do Norte, que seguindo o ronsel de Murguía e dos que soñaron unha Galicia ceibe e soberana, empeña a súa vida na construción da Nación; e tamén ao amigo Ferrín, renovador constante da creación literaria, que desde moi novo anda á caza da olorosa pantera, á caza dun galego radical e puro, descolonizado de castelanismos, que á vez sexa popular e útil para a comunicación da cultura moderna, un idioma válido para todos os galegos e para todos os usos da lingua.
"Beizón, mestre e amigo!
"Nós tamén navegar na procura do saber e da liberdade, na procura desa tan arelada (e nunca alcanzada) trabe de ouro."
Edita SOTELO BLANCO

27 nov 2009

"Historia del dinero"

La palabra dinero deriva del latín denarius, que fue una de las monedas utilizadas en el Imperio Romano. Aunque actualmente casi nadie se lo plantee, el dinero (billetes y monedas) es uno de los grandes avances en la historia de la humanidad y en el ámbito económico muy probablmeente es el más importante, tanto por su pervivencia como por sus utilidades.
Hasta prácticamente la Baja Edad Media, el comercio se realizaba mayoritariamente mediante trueques; es decir, con el intercambiando bienes y servicios, o de bienes por servicios y viceversa.
No obstante, ya con anterioridad el oro y la plata fueron utilizados como si se tratara de dinero debido a que su valor fue aceptado mundialmente, amén de por la facilidad de transportarlos y porque los metales conservan sus propiedades durante largo tiempo, incluso de padres a hijos y de abuelos a nietos. Así, al paso del tiempo y a fin de garantizar que un trozo de metal (antecedente inmediato de las monedas) contenía cierta cantidad de oro o de plata se comenzó a acuñar esas piezas, marcando su valor.
Las primeras piezas de oro y plata (o mezclas de ambos metales, o con otros) producidas de forma estandarizada cual monedas fueron acuñadas en Lidia (en la actual Turquía), en el siglo VII antes de Cristo.
La historia del dinero de Catherine Eaglaton y Jonathan Williams no sólo relata la evolución de las monedas y billetes, sino que también ayuda a comprender el origen de hábitos y normas económicas y jurídicas que, a su vez, explican episodios de la historia de las sociedades, sobre todo las de Oriente Próximo y Europa, e incluso sirven para entender el papel que han jugado y juegan la banca y los modernos bancos centrales.
Edita PAIDOS

"Misteriosamente feliz"

Reproducción de la reseña publicada en Culturas, suplemento de La Voz de Galicia.
Pulsar sobre la imagen para ampliarla.

25 nov 2009

Sánchez Ferlosio, Premio Nacional de las Letras

Rafael Sánchez Ferlosio ha recibido el Premio Nacional de las Letras 2009. El escritor, nacido en Roma en 1927, es hijo del político Rafael Sánchez Mazas (consejero en la dictadura de Primo de Rivera, cofundador de Falange Española y ministro en el segundo gobierno del general Franco) y de la italiana Liliana Ferlosio.
Sánchez Ferlosio fue miembro del Círculo Lingüístico de Madrid, junto con Agustín García Calvo, Isabel Llácer, Carlos Piera y Víctor Sánchez de Zavala, y junto a Ignacio Aldecoa, Jesús Fernández Santos, Carmen Martín Gaite y Alfonso Sastre fue fundador y colaborador de la Revista Española.
Es el autor de El Jarama (1955), texto en el que eran notorias las influencias del neorealismo italiano y que constituyó un hito en cuanto a formas literarias en el rigorista panorama de la España de los años cincuenta. Su primera novela fue Industrias y andanzas de Alfanhuí (1951), en la que cuenta la historia de un niño que inventa un alfabeto que sólo él entiende, y tras dejar de ir al colegio empieza a construir un mundo personal paralelo a la realidad.